Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2019
  
  ΚΥΡΙΑΚΗ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΝΔΙΚΤΟΥ

Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου

Ἀρχή τῆς Ἰνδίκτου.


Ἀδελφοί μου καί παιδιά μου.

Ἡ σημερινή Κυριακή, πρώτη Σεπτεμβρίου εἶναι ἡ ἀνατολή τοῦ νέου ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους, ἡ ἀρχή τῆς Ἰνδίκτου, ὅπως ὀνομάζεται στήν ἐκκλησιαστική γλῶσσα. Καί τοῦτο διότι μετά τήν συγκομιδήν τῶν καρπῶν, γίνεται τρόπον τινά ἡ συμπλήρωσις τοῦ ὅλου ἐνιαυτοῦ καί ἀρχίζουμε πάλι νά ἑτοιμάζουμε τήν γῆ γιά νά δεχθεῖ τά σπέρματα διά τοῦτο ὁ μῆνας Σεπτέμβριος λογίζεται ἀρχή τοῦ νέου ἔτους. Μέ ἀφορμή τή σημερινή Ἐκκλησιαστική Πρωτοχρονιά θά σᾶς τονίσω μερικά βασικά πράγματα γιά τήν ἔννοια τοῦ χρόνου ἀπό πλευρᾶς Ἐκκλησίας.

Κατ΄ ἀρχήν νά ποῦμε ὅτι γιά τόν ἄναρχο καί αἰώνιο Θεό πατέρα μας ἡμέρες, μῆνες καί ἔτη δέν ὑπάρχουν. Χίλια ἔτη γιά Ἐκεῖνον εἶναι σάν τήν χθεσινή ἡμέρα πού πέρασε ὅπως λέγει ὁ Ἀπ. Πέτρος “μία ἡμέρα παρά Κυρίῳ ὡς χίλια ἔτη ὡς ἡμέρα μία” (Β΄ Πετρ. 3,8).

Τήν δουλική προσήλωσι καί προσκόλλησι στούς κοσμικούς ὑπολογισμούς καταδικάζει καί ὁ Ἀπ. Παῦλος ὅταν γράφει στούς Γαλάτας: “ἡμέρας παρατηρεῖσθε καί μῆνας καί καιρούς καί ἐνιαυτούς. Φοβοῦμαι ὑμᾶς μήπως εἰκῆ κεκοπίακα εἰς ὑμᾶς” (Γαλ. 4,10) = Παρατηρεῖτε ἡμέρες καί μῆνες καί καιρούς καί ἔτη. Σᾶς φοβᾶμαι μήπως μάταια ἔχω κοπιάσει γιά σᾶς.

Χωρίς ὅμως ἡ Ἐκκλησία μας ν΄ ἀρνηθεῖ τόν ὑπερκόσμιο χαρακτῆρα τῆς λατρείας της καί χωρίς νά δουλωθεῖ στούς καιρούς τοῦ κόσμου τούτου, ἦταν ἑπόμενο καί νά μή μπορεῖ νά παραβλέψει τήν διάκρισι καιρῶν καί ἐνιαυτῶν. Γιατί δέν εἶναι μόνο θεῖος ὀργανισμός, ἀλλά καί ἀνθρώπινος. Τέλειος τύπος συγκερασμοῦ τῶν δύο αὐτῶν στοιχείων ἐδόθη ἀπό τόν ἐνανθρωπήσαντα Θεό. Ὅπως Ἐκεῖνος ἦταν “τέλειος Θεός καί τέλειος ἄνθρωπος”, “ὁμοούσιος τῷ Πατρί καί τήν Θεότητα καί ὁμοούσιος ἡμῖν κατά τήν ἀνθρωπότητα”. Ὅπως ἀκριβῶς ἡ θεία φύσις στόν Χριστό προσέλαβε καί θέωσε τήν ἀνθρώπινη, ἔτσι καί ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας προσέλαβε καί ἐξαγίασε τά σχήματα τοῦ κόσμου τούτου. Τά ἐξεχριστιάνισε, τά ἐθέωσε. Δέν τ' ἀπέρριψε, οὔτε τά συνέτριψε, ὅπως ὁ Χριστός δέν ἀπέρριψε τό ὁστράκινο σκεῦος τῆς ἀνθρώπινης φύσεως πού περιεβλήθη.

Τήν ἐφαρμογή τῶν παραπάνω τήν βρίσκουμε στό ἑορτολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὅταν συνεκροτήθη ἡ Ἐκκλησία καί τό κήρυγμά της ἄρχισε νά ἁπλώνεται στόν τότε γνωστό κόσμο, δέν ἐφρόντισε νά δημιουργήσει κανένα νέο ἡμερολόγιο. Ἀντίθετα βρῆκε πολλά καί διάφορα συστήματα καταμέτρησης τοῦ χρόνου. Τα υἱοθέτησε καί τά ἐξεχριστιάνισε.

Στούς πρώτους χριστιανικούς χρόνους βασικός ἄξονας ὅλων τῶν ἑορταστικῶν γεγονότων εἶναι τό μυστήριο τῆς Θ. Εὐχαριστίας, πού τότε γινόταν κάθε βράδυ, ἀργότερα γινόταν Κυριακή πρωί καί οἱ Ἀγάπες (κοινή τράπεζα γιά ὅλα τά μέλη τῆς Χριστιανικῆς Κοινότητας) τό βράδυ.

Στή συνέχεια ἐμφανίσθηκαν καί ἄλλες ἑορτές πρός τιμή καί μνήμη τῶν Μαρτύρων τῆς πίστεως καί καθορίζονταν μέ βάση τήν ἡμέρα τοῦ μαρτυρίου τοῦ Μάρτυρος ( =γενέθλιος ἡμέρα). Ἔτσι μέ τίς μνῆμες τῶν Ἁγίων μας καί τήν ὀρθόδοξη λατρεία μας μετουσιώνουμε τό χρόνο μας σωτηριολογικά. Τό παρελθόν, τό παρόν καί τό μέλλον γίνεται μέσα στήν ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, ἕνα συνεχές παρόν. “Σήμερον γεννᾶται...”, “Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου...”, “Σήμερον ὁ Δεσπότης πρός τό βάπτισμα ἐπείγεται...”. Οἱ ἑορτές γίνονται καιροί, δηλαδή εὐκαιρίες γιά νά προσεγγίζουμε βιωματικά “τί τό θέλημα τοῦ Κυρίου”. Οἱ Χριστιανικές ἑορτές ἑπομένως, δίνουν μία νέα διάσταση στήν ἔννοια τοῦ Χρόνου· δείχνουν τήν πορεία τοῦ χριστιανοῦ: ἀπό τήν πτώση στήν Ἀνάσταση· ἀπό τόν παρόντα “αἰῶνα” στήν αἰωνιότητα· ἀπό τόν ἱστορικό χρόνο, στήν ὄγδοη ἡμέρα, στό ἐπέκεινα, στά ἔσχατα.

Μετέχοντας ὁ πιστός στή μυστηριακή ζωή τῆς Ἐκκλησίας, μέσα στήν ἐνοριακή του κοινότητα, ζεῖ τό μοναδικό γεγονός τοῦ χρόνου, προγευόμενος τῆς αἰωνιότητος. Γιατί μέσα στό μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας ἔχουμε τή μεγαλύτερη συμπύκνωση τοῦ χρόνου. Τό “νῦν” δηλαδή τό τώρα, τό παρόν, ἐπεκτείνεται σέ ἀδιάκοπο “ἀεί” στήν πορεία τοῦ πιστοῦ πρός τή σωτηρία, τή θέωση, πρός τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Δέν εἶναι καθόλου τυχαῖο, ὅτι σέ κάθε λατρευτική μας σύναξη, κάθε εὐχή ἔχει κατάληξη μέ αὐτή τήν ἱερή ἐπωδό: “νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν”. Μόνον ἔτσι περιπατοῦμε ὄχι ἀπερίσκεπτοι, ἄμυαλοι καί ἄφρονες ἀλλ΄ ὡς σοφοί. Μόνο ἔτσι ἐξαγοράζουμε τόν καιρόν τῆς ζωῆς μας.

Ἀδελφοί μου· τό κλείσιμο τοῦ ἐτήσιου κύκλου καί τό ἄνοιγμα σήμερα τοῦ νέου Ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους, εἶναι ἡ εὐκαιρία καί ἀφορμή γιά εὐχαριστία καί ἔκφραση ἐλπίδας ὅτι ὁ Θεός πατέρας μας θά εὐλογήσει ὅ,τι αὐτός ὁ νέος χρόνος θά περιλάβει.

Εὔχομαι καί προσεύχομαι ὁ Θεός νά εὐλογεῖ τόν νέον ἐνιαυτόν τῆς χρηστότητος Του καί ὁ χρόνος νά ἁγιάζεται ὡς γεγονός εὐχαριστιακῆς προσφορᾶς, ὡς δῶρο Θεοῦ μέ σκοπό νά τόν ἁγιάσουμε αὐτόν καί τήν ζωήν μας, κάτι γιά τό ὁποῖο ἡ Ἐκκλησίας μας συνεχῶς προσεύχεται “καί καιρόν εἰρηνικόν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν”.